Сколько тенге хранят казахстанцы — и как это изменилось за три года Қазақстандықтар қанша теңге сақтайды — және бұл үш жылда қалай өзгерді How much tenge Kazakhstanis save — and how it changed over three years

За три года — с января 2023 по март 2026 — сбережения казахстанцев выросли почти вдвое. Но это не просто рост: изменилась сама природа накоплений. Тенговые вклады вытеснили валютные. Деньги физических лиц растут заметно быстрее корпоративных. А сберегательная культура — инструмент для долгосрочного накопления — только начинает формироваться.Үш жылда — 2023 жылдың қаңтарынан 2026 жылдың наурызына дейін — қазақстандықтардың жинақтары шамамен екі есеге өсті. Бірақ бұл жай ғана өсу емес: жинақтардың табиғаты өзгерді. Теңгелік салымдар валюталықты ығыстырды. Жеке тұлғалардың ақшасы корпоративтікке қарағанда айтарлықтай жылдам өседі. Ал жинақтаушы мәдениет — ұзақ мерзімді жинаққа арналған құрал — қана қалыптасуда.Over three years — from January 2023 to March 2026 — Kazakhstanis' savings nearly doubled. But this is not mere growth: the nature of savings has changed. Tenge deposits have displaced foreign currency ones. Household money is growing noticeably faster than corporate deposits. And a savings culture — the tool for long-term accumulation — is only beginning to take shape.

Деньги населения выросли с 13,3 до 23,5 трлн — плюс 77% за три года. Корпоративные — с 6,5 до 10,4 трлн, плюс 59%. Разрыв увеличивается: население копит активнее бизнеса. Ключевая причина — ставки по тенговым вкладам держатся на уровне 15%, тогда как по валютным — менее 1%.Халық ақшасы 13,3-тен 23,5 трлн-ға дейін өсті — үш жылда 77% артық. Корпоративтік — 6,5-тен 10,4 трлн-ға, 59% артық. Алшақтық кеңейіп барады: халық бизнеске қарағанда белсендірек жинайды. Басты себеп — теңгелік салымдардың мөлшерлемелері 15% деңгейінде, ал валюталық бойынша — 1%-дан аз.Household deposits rose from 13.3 to 23.5 trillion — up 77% in three years. Corporate deposits went from 6.5 to 10.4 trillion, up 59%. The gap is widening: households save more actively than businesses. The key reason — tenge deposit rates stay around 15%, while foreign currency rates are below 1%.

В начале 2023 года каждый третий тенге у населения лежал в валюте. К марту 2026 — уже каждый шестой. Это не случайность: 15% годовых по тенге против 0,8% по доллару — разрыв в 19 раз. При такой разнице хранить сбережения в валюте означает сознательно отказываться от доходности.2023 жылдың басында халықтың әрбір үшінші теңгесі валютада жатты. 2026 жылдың наурызына қарай — енді әрбір алтыншысы. Бұл кездейсоқтық емес: теңге бойынша жылдық 15% долларға қарсы 0,8% — 19 есе айырма. Мұндай айырмашылықта жинақтарды валютада сақтау табысты әдейі бас тартуды білдіреді.At the start of 2023, one in three tenge of household savings was held in foreign currency. By March 2026 — one in six. This is not accidental: 15% annually in tenge versus 0.8% in dollars — a 19-fold gap. With such a difference, keeping savings in foreign currency means consciously forgoing returns.

Казахстанцы выбирают срочные вклады — не сберегательные. 88% денег физлиц лежат в срочных и условных вкладах. Сберегательные, при всём росте на 164%, занимают только 12%. Объяснение простое: срочный вклад можно закрыть досрочно, потеряв часть процентов. Сберегательный — нет. В условиях неопределённости люди ценят доступ к деньгам.Қазақстандықтар мерзімді салымдарды таңдайды — жинақтаушыны емес. Жеке тұлғалар ақшасының 88%-ы мерзімді және шартты салымдарда жатыр. Жинақтаушы, бүкіл 164% өсімімен, тек 12% алады. Түсіндірмесі қарапайым: мерзімді салымды мерзімінен бұрын жабуға болады, пайыздың бір бөлігін жоғалтып. Жинақтаушыны — жоқ. Белгісіздік жағдайында адамдар ақшаға қол жеткізуді бағалайды.Kazakhstanis choose time deposits — not savings ones. 88% of household money sits in time and conditional deposits. Savings deposits, despite 164% growth, account for only 12%. The explanation is simple: a time deposit can be closed early, losing some interest. A savings deposit cannot. Under uncertainty, people value access to their money.

Алматы — не просто крупнейший депозитный центр. Это центр частных денег: 71,5% вкладов — физлица. Астана устроена иначе: 55% — юридические лица. Это отражает их экономическую роль: Алматы — город частного бизнеса и личных накоплений, Астана — центр корпоративной и государственной финансовой активности.Алматы — жай ғана ең ірі депозиттік орталық емес. Бұл жеке ақшаның орталығы: салымдардың 71,5%-ы — жеке тұлғалар. Астана әртүрлі ұйымдастырылған: 55% — заңды тұлғалар. Бұл олардың экономикалық рөлін көрсетеді: Алматы — жеке бизнес пен жеке жинақтар қаласы, Астана — корпоративтік және мемлекеттік қаржылық белсенділіктің орталығы.Almaty is not merely the largest deposit center. It is the center of private money: 71.5% of deposits belong to individuals. Astana is structured differently: 55% are legal entities. This reflects their economic roles: Almaty is the city of private business and personal savings, Astana the center of corporate and state financial activity.

Жетісу, Абай, Ұлытау и Туркестанская область — четыре новых региона — показывают рост от 197% до 297%. Но важна оговорка: база маленькая. Абсолютный прирост в Алматы — 4,9 трлн тенге — больше, чем совокупные депозиты любого другого региона. Алматинская область стоит особняком: рост всего 14% — объясняется низкой долей формальных банковских сбережений среди жителей пригородов.Жетісу, Абай, Ұлытау және Түркістан облысы — төрт жаңа аймақ — 197%-дан 297%-ға дейін өсім көрсетеді. Бірақ ескерту маңызды: негіз аз. Алматыдағы абсолютті өсім — 4,9 трлн теңге — кез келген басқа аймақтың жиынтық депозиттерінен көп. Алматы облысы ерекше тұрады: бар болғаны 14% өсім — қала маңы тұрғындарының ресми банктік жинақтарының төмен үлесімен түсіндіріледі.Zhetysu, Abay, Ulytau, and Turkestan Oblast — four new regions — show growth from 197% to 297%. But the caveat matters: the base is small. Almaty's absolute increase — 4.9 trillion tenge — exceeds the combined deposits of any other region. Almaty Oblast stands apart: growth of just 14% — explained by low formal banking penetration among suburban residents.

Костанайская (18,4%), ВКО (17,5%) и СКО (17,1%) — лидеры по доле сберегательных вкладов. Туркестанская — всего 3,8%. Одна из гипотез: в регионах с традиционно индустриальной экономикой население привыкло к культуре длинных накоплений. На юге — где структура занятости более нестабильна — деньги хранят в более ликвидных форматах.Қостанай (18,4%), ШҚО (17,5%) және СҚО (17,1%) — жинақтаушы салымдар үлесі бойынша көшбасшылар. Түркістан — бар болғаны 3,8%. Болжамдардың бірі: дәстүрлі өнеркәсіптік экономикасы бар аймақтарда халық ұзақ жинақтар мәдениетіне үйренген. Оңтүстікте — жұмыспен қамту құрылымы тұрақсызырақ — ақшаны өтімдірек форматтарда сақтайды.Kostanay (18.4%), East Kazakhstan (17.5%), and North Kazakhstan (17.1%) — the leaders in savings deposit share. Turkestan — just 3.8%. One hypothesis: in regions with traditionally industrial economies, residents are accustomed to a culture of long savings. In the south — where employment is more precarious — money is kept in more liquid formats.

Парадокс ставок: депозиты на 1–3 месяца дают 17,95% годовых — больше, чем на год или пять лет. Это связано с политикой Нацбанка: в условиях борьбы с инфляцией краткосрочные ставки держатся высокими. Для вкладчика это значит: оптимальная стратегия — «перекладываться» каждые 1–3 месяца, а не фиксировать деньги надолго.Мөлшерлемелердің парадоксы: 1–3 айлық депозиттер жылдық 17,95% береді — бір немесе бес жылдан артық. Бұл Ұлттық банктің саясатына байланысты: инфляциямен күресу жағдайында қысқа мерзімді мөлшерлемелер жоғары ұсталады. Салымшы үшін бұл оңтайлы стратегия — ақшаны ұзақ уақытқа бекітпей, әр 1–3 сайын «ауыстырып» отыру дегенді білдіреді.A rate paradox: 1–3 month deposits yield 17.95% annually — more than one-year or five-year ones. This reflects National Bank policy: in the fight against inflation, short-term rates are kept high. For depositors, the optimal strategy is to "roll over" every 1–3 months rather than locking money in for long periods.